شيخ حسين انصاريان
36
تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى)
نيكوترين شيوه به بحث [ و مجادله ] بپرداز . يقين داريم كه در راه پيروزى حق و پاسدارى از توحيد و حيات انسانى مواردى پيش خواهد آمد كه اكراه و تحميل به وجود مىآيد ، ولى اين مسألهاى نيست كه ما از آن ابا داشته باشيم ؛ زيرا اگر در اين راه دلائل قانع كننده ارائه شد و جاى هيچ گونه اشكالى نماند ، هر كس كه از اطاعت سرپيچى كند بايد به زور او را به اطاعت وادار كرد ، و اين روش همهء حكومتهاى عادلهء و همهء راههاى منصفانه است . دوّم : افراد متمرد ناآگاه و لجباز و عنود ، فقط در يك نسل خواهند بود ( نسلى كه براى نخستين بار با آن مكتب آشنا مىشود ) و نسل بعد پس از آن كه آگاهانه با فطرت و اصول توحيدى آشنا شد و بر اساس اصول اسلامى تربيت يافت ، در همان راه فطرى و اصولى گام برمىدارد ، پس چرا بايد گفت : مجبور شده است كه اسلام را بپذيرد ؟ حال آن كه او خود اسلام را درك كرده و پذيرا شده است . مسألهء انبياى ديگر نيز ( كه دشمنان براى كوبيدن اسلام بدان متوسّل مىشوند و مطالب خود ساختهاى را بيان مىكنند ) ياوهاى بيش نيست ، چرا كه برخى از آنان همچون نوح و هود و صالح عليهم السلام قدرت متشكّل و نيروى رزمنده در اختيار نداشتهاند ، گروهى ديگر چون ياران عيسى عليه السلام اگر خود جنگى نكردهاند سالها و قرنها بعد از نيروهاى رزمنده ( مانند نيروهاى مسيحى و برپا كنندگان جنگهاى صليبى ) به وجود آمدهاند ، و برخى ديگر همچون موسى عليه السلام و سليمان و پيامبرانى ديگر پيكارگرانى مدافع حق و انسانيّت بودهاند و در اين راه قيامها و مبارزهها كردهاند . « 1 »
--> ( 1 ) - جهاد ، حسين نورى همدانى : 301 ، به نقل از تفسير الميزان : سورهء بقره ( 2 ) : ذيل آيات 190 - 195 .